İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

OKUDUKTAN SONRA ÇİĞNEMEYEBİLİRSİNİZ

Belki de her gün ya da günde birkaç kez ağzımızda saatlerce çiğnediğimiz sakızın içeriğinden ne kadar haberdarız?

Sakızla ilgili en çok merak edilen şey; ‘Sakız çiğnemek orucu bozar mı’ olsa da, asıl merak etmemiz gereken şey sakızın nasıl yapıldığı ve içerisinde nelerin bulunduğu.. Çünkü sakız en masum görünen gıda ürünlerinden biri. Belki de bu nedenle çocuklara sakızı rahatlıkla veririz. Peki sakız çocuklar için zararlı mı?

Sakızlar plastik
Bu soruya yanıt bulmak için günümüzde sakızın nasıl yapıldığına odaklanalım… Yaygın şekilde tükettiğimiz sakızın ana maddesi; sakız mayası, tat/lezzet vericiler ve aromatik ajanlardan oluşuyor.. Sakız mayası ise eskiden Manilkara chicle (çamsakızı) ağacının özüymüş. Ancak sakıza olan talep arttıkça, ana hammadde çamsakızından petrol türevi plastik maddelere doğru evrilmiş. Nasıl yani demeyin! Çiğnediğimiz şey; aslında bir plastik. Bunu resmi belgeler de doğruluyor.

İşte; Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun 2014 yılında Resmi Gazetede yayınladığı ‘Ulusal Meslek Standardı’… Bu standart belgesinde; “Sakız”, sakız mayası, diğer bileşenler, izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile tekniğine uygun olarak şekerli veya şekersiz hazırlanan ürünler olarak tanımlanıyor.

Aynı belgede “Sakız mayası”na da şu tanımlama yapılmış: “Gıdaya uygun elastomer, reçine, vinil polimer, parafin, mikro kristalize vaks, bitkisel yağ ve izin verilen katkı maddeleri ile tekniğine uygun olarak hazırlanan ürün.”

Ayakkabı taban plastiği
Resmi tebliğ uyarınca günümüzde sakız üretiminde kullanılan ilk hammedeye bakalım istersiniz; “Elastomer”… Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı’na (PAGEV) göre ‘Elastomer’ bir çeşit plastik; “Elastomerler, iyi yalıtım sağlayan, kolay deforme olmayan, farklı şekiller halinde kalıplanabilen bir bükülebilir plastik malzeme kategorisidir. Doğal ve suni kauçuk malzemeler, özel bir polimer türü olan elastomerler arasındadır. Elastomerler, kaykay tekerlekleri, tenis ayakkabılarının tabanları, hoparlör kablolarını ve telefon hatlarını saran yalıtımlar gibi birçok uygulama alanında karşımıza çıkmaktadır.”

Polimer.. zaten bildiğimiz bir plastik ürünü ve özellikle dış cephe kaplamalarında kullanılıyor. Parafin de yine plastik gibi petrol kökenli renksiz, kokusuz muma benzeyen bir üründür. Ham petrolün rafinasyonunda yan ürün olarak elde edilen yağlı parafin önce sıcakta eritilir, sonra da soğutularak yalnız parafinin donması sağlanır ve donan posa şeklindeki parafin yağlı kısımlarından süzülerek ayrılır. Bugün modern olarak çalışan parafin imalathaneleri de, yukarıdaki esasa dayanarak parafin mumunu üretir.

Bilimsel bir yayında da, 1870’lerde ana madde olarak çamsakızı ağacının özünün kullanılmasın rağmen sakız tüketiminin doğal maddelerle karşılanamayacak boyutlara ulaşmış olması ve maliyetinden dolayı çam
sakızının yerini; vinil asetat, poliizobütilen ve bütil lastiği gibi sentetik elastomerlerin aldığı bilgisi yer alıyor. Bir diğer bilimsel tezde de mayanın; amonyum hidrojen fosfat, tuz, parafin, sulu lateks,reçine, tabi hammadelerden oluştuğu belirtiliyor. (2)

Mayadaki durum böyle.. Bu mayaya eklenen diğer maddeleri de es geçmemek gerek. Zira marketten herhangi bir sakızı alıp, “içindekiler” bölümünü incelediğinizde anlam veremeyeceğiniz birçok katkı maddesi olduğunu göreceksiniz. Bu kimyasal maddelerin bazıları uluslararası kodlarıyla etikette yer aldığı için, tüketicinin işi daha da zorlaşıyor. Sakız rafının başında ayrıntılı bir araştırma yapmaktan başka çıkar yol yok. Bunun için isterseniz sakızda yer alan katkı maddeleri ve olası zararlarına dair haberimize göz atabilirsiniz.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir