İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

TRANS YAĞ NASIL ANLAŞILIR?

Trans yağ tüketiminin sağlığı olumsuz etkilediğini biliyoruz. Trans yağ, özellikle koroner kalp hastalıkları (KKH) riskini önemli boyutlarda arttırıyor. Peki trans yağ ne demek? Hangi yağlar, trans yağ olarak kabul ediliyor? Margarinde trans yağ mıdır? Palm yağı içeren gıdaların trans yağ oranı yüksek midir? Ve en önemlisi; yiyeceğimiz gıdada trans yağ olup olmadığını nasıl anlayabiliriz?

Doymuş – Doymamış yağ
Bu gibi sorulara yanıt verebilmek için önce trans yağ nedir, bakalım… Yağ asitleri yağların temel bileşenleridir. Yağ asitleri de doymuş ve doymamış olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Trans yağ, bir çeşit doymamış yağ asididir. Doğal olarak da oluşur, endüstriyel gıda üretimi esnasında da. Ama asıl sorun olan endüstriyel işlemlerle açığa yani hidrojenizasyonla açığa çıkan trans yağlardır.

Sıvı yağ katılaşırken
Endüstriyel trans yağlar, sıvı yağların modifiye edilerek katılaştırılmasıyla oluşur. Bu süreçte sıvı yağ, duyusal profili ve dokusu zenginleştirilerek ve raf ömrü ve tekrar ısıtılmaya karşı toleransı arttırılarak ticari cazibe kazanacak şekilde katılaştırılır. Başlangıçta düşük trans yağ içeriği bulunan sıvı yağların tekrar tekrar ısıtılması (örneğin yemek yaparken) ek trans yağların oluşumuna neden olur.


Margarinle başladı
Hidrojenizasyon işlemi 1930’larda margarinin geliştirilmesiyle daha da popüler olmuştur. Hidrojenizasyonla, sıvı yağlar katı veya yarı katı forma dönüştürülürken, doymamış yağ asitlerinin raf ömrü ve aroma stabilitesi de artırılmaktadır. Ancak yüksek sıcaklık uygulaması trans yağ asidi miktarlarında artışlar yaratır.
Diğer yandan pişirme işlemi sırasında da kızartma yağlarında çoklu doymamış trans yağ asidi oluşur. Trans yağ asidi alımı artarsa; başta kalp damar hastalıkları olmak üzere bulaşıcı olmayan birçok hastalığa yakalanma risikiniz de artar.

Yüzde 60’ı trans
Beslenme düzenindeki trans yağların temel kaynağı endüstriyel paketli gıdalardır. Ve şunu özellikle vurgulamak gerekir ki, endüstriyel olarak üretilen trans yağlar, ürünün yağ içeriğinin yüzde 60’ını oluşturabilir.
Mesela fastfood ürünler: unlu mamuller (örneğin, turtalar, bisküviler, pastalar ve çörekler); bisküviler; kızarmış yiyecekler (örneğin, patates kızartması, mücverler, tavuk nugget, süpermarket ürünleri, mikrodalga fırına verilmeye hazır patlamış mısır; bazı bisküviler, gofretler ve unlu mamuller, kısmen hidrojenlenmiş sıvı yağlar; bazı margarinler (özellikle endüstriyel mahiyette olanlar) Unlu mamuller: turtalar; bisküviler; çörekler; pastalar; poğaçalar; kekler…

Trans yağ var mı?
Traans yağ, süt ve tereyağı gibi ürünlerde de az miktarda da olsa vardır. Ancak bu trans yağ, doğal yollarla oluştuğu için cidi anlamda zararlı bir yağ asidi olarak kabul edilmez. Asıl sıkıntı duyulan trans yağ, endüstriyel üretim esnasında oluşan doymamış yağlardır. Dondurmadan bisküviye, çikolatadan hazır çorbaya birçok paketli ürün trans yağ içerebilir. Bunu anlamanın tek yolu pakette içindekiler kısmında yağ bilgilerine odaklanmaktır. Eğer orada “bitkisel hidrojenize yağ” veya “hidrojenize palm yağı veya hidojenize ayçiçek yağı” yazıyorsa bilin ki o ürün trans yağ içeriyordur.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir